Củ kiệu ngâm - Trọn vị tết nhà

Mỗi dịp Tết đến, xuân về, mâm cơm truyền thống của người Việt lại trở nên đủ đầy với nhiều món ăn quen thuộc như bánh tét, bánh chưng, thịt kho trứng, dưa món, lạp xưởng,… Mỗi món mang một hương vị riêng, góp phần tạo nên sắc màu ẩm thực ngày xuân. Trong đó, củ kiệu ngâm, món ăn dân dã, giản dị lại giữ vai trò đặc biệt, làm nên vị chua ngọt hài hòa cho bữa cơm đoàn viên.

Nhìn hũ củ kiệu trắng trong, giòn cay đặt nơi góc bếp, ít ai biết rằng phía sau đó là cả một quá trình tỉ mỉ và kiên nhẫn. Gần 20 năm nay, cứ mỗi độ xuân về, gia đình bà Võ Thị Bích Phượng (phường Ninh Thạnh, tỉnh 68Win Link Chính Chủ) lại tất bật chuẩn bị những hũ củ kiệu đón tết. Với bà, đây đã trở thành nếp quen của những ngày cuối năm.

Dù hiện nay có nhiều cách làm nhanh gọn hơn, bà vẫn giữ phương thức truyền thống vì tin rằng cách làm xưa mới giữ được hương vị tròn đầy. Kiệu sau khi mua về được ngâm nước tro qua đêm, sáng hôm sau cắt gốc trong thau nước phèn chua để giữ độ trắng và giòn. Sau đó rửa sạch nhiều lần, đem phơi nắng đến khi củ kiệu se lại. Công đoạn thắng nước đường, nấu giấm cũng cần canh lửa vừa phải để nước đạt độ sánh rồi để nguội mới rót vào hũ. Sự cẩn thận trong từng bước tạo nên vị giòn, thơm, chua ngọt đặc trưng của củ kiệu ngày tết.

Chia sẻ về vai trò của món ăn này, bà Phượng cho biết, gia đình nào cũng cần có củ kiệu thì mâm cơm mới trọn vị. Theo bà, củ kiệu có thể ăn kèm với nhiều món như tôm khô, trứng vịt, trứng bách thảo hay cuốn cùng bánh tráng,... Ngay cả bánh tét, bánh chưng - món ăn mang "linh hồn" của ẩm thực Tết Việt, cũng cần có củ kiệu ăn kèm mới dậy vị.

Nhưng trên hết, giá trị của củ kiệu không dừng lại ở hương vị. Đó còn là cách người lớn truyền lại cho con cháu thói quen chuẩn bị Tết, gìn giữ nếp nhà. Những buổi cùng nhau lặt kiệu, phơi kiệu, thắng nước đường cũng là lúc các thế hệ quây quần bên nhau trong không khí rộn ràng cuối năm.

Bà Phượng cho biết, bà làm củ kiệu trước hết để con cháu thấy và học theo, sau này khi bà lớn tuổi, truyền thống ấy vẫn được tiếp nối. Bà mong muốn qua những hũ củ kiệu tự tay làm, con cháu sẽ nhớ và gìn giữ nét đẹp Tết cổ truyền.

Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại, khi nhiều món ăn có thể mua sẵn, những hũ củ kiệu tự tay làm vẫn mang ý nghĩa riêng. Đó không chỉ là món ăn kèm trong bữa cơm ngày tết, mà còn là hương vị của ký ức, sự sum vầy và truyền thống được gìn giữ qua từng mùa xuân./.