Quy định mới nhất về vận chuyển người bị dẫn độ bằng đường hàng không

Điều 46 Thông tư 14/2026/TT-BCA của Bộ Công an (có hiệu lực từ ngày 3/2/2026) quy định về việc vận chuyển hành khách là bị can, bị cáo, phạm nhân, người bị trục xuất, dẫn độ, người bị bắt theo quyết định truy nã. Đây là những quy định cụ thể nhằm đảm bảo an ninh tuyệt đối cho các chuyến bay, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ quan áp giải và các hãng hàng không.

Không quá 5 đối tượng trên một chuyến bay

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư 14/2026/TT-BCA là việc giới hạn số lượng đối tượng áp giải. Cụ thể, mỗi chuyến bay thương mại thông thường không được vận chuyển quá 5 người là bị can, bị cáo, phạm nhân, người bị trục xuất, dẫn độ hoặc người bị truy nã.

Khi đặt vé, cơ quan áp giải có trách nhiệm cung cấp chi tiết cho hãng hàng không các thông tin "nhạy cảm" như: tính chất đối tượng (phạm nhân, người bị trục xuất hay dẫn độ...), số lượng người áp giải đi kèm, biện pháp quản lý, đánh giá rủi ro và các lưu ý đặc biệt để hãng hàng không chủ động phương án bảo vệ.

Để tránh gây tâm lý hoang mang cho hành khách đi cùng và đảm bảo an ninh, Thông tư 14/2026/TT-BCA quy định rõ về vị trí ngồi và quy trình di chuyển. 

Theo đó, đối tượng bị áp giải phải ngồi ở các hàng ghế xa cửa lên xuống và cửa thoát hiểm. Đối tượng bị áp giải ngồi ghế phía trong, còn người áp giải luôn ngồi ở phía ngoài (cạnh lối đi). Trường hợp một đối tượng có 2 người áp giải, đối tượng sẽ ngồi giữa.

Nhóm đối tượng và người áp giải phải được bố trí lên tàu bay trước và rời tàu bay sau cùng so với các hành khách khác.

Giám sát 24/24, kể cả khi vào nhà vệ sinh

Thông tư 14 yêu cầu người áp giải phải giám sát đối tượng trong suốt hành trình, bao gồm cả khi vào phòng vệ sinh. Việc ăn uống của đối tượng phải được sự đồng ý của người áp giải. Đặc biệt, cả người áp giải và đối tượng đều tuyệt đối không được sử dụng chất kích thích hoặc đồ uống có cồn.

Để đảm bảo an toàn bay trong trường hợp khẩn cấp, quy định nêu rõ không được khóa tay hoặc chân đối tượng bị áp giải vào bất cứ bộ phận nào của tàu bay.

Đối với các chuyến bay từ quốc tế về Việt Nam, nếu luật pháp nước sở tại có quy định khác với Việt Nam, Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an là đơn vị đánh giá và quyết định giới hạn chuyên chở.

Riêng với trường hợp người bị trục xuất tự nguyện trở về với số lượng lớn (hơn 5 người) hoặc không có người áp giải, các hãng hàng không sẽ tự đánh giá khả năng bảo đảm an ninh để quyết định có tiếp nhận vận chuyển hay không.

Theo quy định tại điều 34 Thông tư 14, việc kiểm tra, giám sát an ninh hàng không đối với hành khách là bị can, bị cáo, phạm nhân, người bị trục xuất, dẫn độ, người bị bắt theo quyết định truy nã thì khi làm thủ tục hàng không, người áp giải phải xuất trình lệnh hoặc quyết định áp giải của cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, người áp giải và người bị áp giải có thể được bố trí kiểm tra an ninh hàng không tại khu vực riêng. Người bị áp giải và hành lý, vật dụng của họ được kiểm tra trực quan. Lực lượng kiểm soát an ninh hàng không phối hợp với người áp giải quản lý, giám sát chặt chẽ trong quá trình đưa người bị dẫn độ bằng đường hàng không, áp giải lên, xuống tàu bay./.