'Ôn cố tri tân' theo cách của người trẻ

Khi lịch sử cũng có “trend”

Nhắc tới lịch sử, không ít người nghĩ đến những trang ghi chép dài với nhiều từ ngữ có phần khó hiểu và “khô cứng”. Tuy nhiên, qua góc nhìn của người trẻ, sử Việt đang trở nên gần gũi, dễ tiếp cận, thậm chí còn được người trẻ yêu mến và “săn đón”.

Thời gian gần đây, trào lưu túi mù, hộp mù được giới trẻ đặc biệt quan tâm. Và thay vì tìm kiếm, sưu tầm những “bé ba” có đôi mắt long lanh và từng “vướng drama” đường lưỡi bò trên mặt, một bộ phận người trẻ đang chuyển dần sang việc sưu tầm những hộp mù thuần Việt: MO - Danh nhân.

Đó là các danh nhân, nhân vật lịch sử với tạo hình đáng yêu, trong trang phục truyền thống cùng những đặc điểm nhận diện hết sức đặc trưng. Kèm theo đó là tấm thẻ nhỏ giới thiệu về nhân vật cũng như những cảm hứng tiêu biểu được lựa chọn để tạo hình nhân vật.

MO - Danh nhân là sản phẩm cặp đôi GenZ tại Hà Nội: Phạm Trung Dũng, Nguyễn Thy Phượng và hình tượng MO cũng được mô phỏng theo cậu con trai bé bỏng của anh chị. MO được xây dựng là một em bé GenZ yêu thích lịch sử và thích hóa thân thành các nhân vật lịch sử.

Chính vì vậy, các nhân vật không được phục dựng chân dung chính xác mà chibi hóa nhưng vẫn bảo đảm có thể dễ dàng nhận ra ngay từ cái nhìn đầu tiên. Từ những ngày đầu ra mắt, MO - Danh nhân đã nhận được sự quan tâm của giới trẻ vì dự án “đánh trúng” sở thích sưu tầm đồ chơi, khám phá hộp mù của người trẻ hiện nay.

Vừa biết tới MO - Danh nhân thời gian gần đây, Huỳnh Uyên Nhi (ngụ xã Tầm Vu, tỉnh 68Win Link Chính Chủ) cho biết, em sẽ dành tiền để sưu tập MO thay vì các hộp mù có nguồn gốc từ nước ngoài.

Nhi chia sẻ: “Trước đây, em cũng từng mua tượng một vài nhân vật hoạt hình yêu thích nhưng từ khi biết về MO - Danh nhân, em cảm thấy đặc biệt yêu thích. Có những nhân vật, chỉ cần nhìn vào trang phục và phụ cảnh là biết ngay đó là ai, ví dụ như Mạc Đĩnh Chi, Yết Kiêu. Nhưng cũng có những nhân vật mà tạo hình khiến em hết sức bất ngờ như Trần Hưng Đạo. Nếu không có những dòng giải thích, em sẽ không biết về câu chuyện ông cũng từng hóa thân thành nhà sư để đón tiếp sứ thần”.

Việc xây dựng các dự án đưa lịch sử đến gần hơn với giới trẻ dường như đã không còn xa lạ. Không chỉ xuất hiện dưới dạng những mô hình sưu tầm đáng yêu, lịch sử còn “tiến” vào thế giới truyện tranh trên các nền tảng mạng 68Win14 con Mời người thân tham gia nhận hoa hồng lớn với các video ngắn và nhiều hình thức sáng tạo khác, mở ra những cách tiếp cận mới mẻ và gần gũi hơn.

Các kênh mạng 68Win14 con Mời người thân tham gia nhận hoa hồng lớn của Sử Tếu đều đạt hàng chục ngàn lượt theo dõi. Mỗi bài đăng nhận được không ít bình luận cũng như lượt bày tỏ cảm xúc. Thời gian gần đây, Sử Tếu xuất bản sách và cũng nhận được sự quan tâm của độc giả trẻ. Những nhân vật lịch sử, các trận đánh nổi danh trong lịch sử được kể lại bằng ngôn ngữ truyện tranh, có phần trẻ trung theo phong cách tếu, giúp người đọc trẻ dễ dàng tiếp cận và ghi nhớ.

Không phải là chính sử với những ghi chép mang tính học thuật cao nhưng các dự án như MO - Danh nhân hay Sử Tếu đều được hình thành từ tình yêu dành cho lịch sử quê hương. Mỗi sáng tạo trong từng tác phẩm đều được dựa vào những chi tiết được ghi chép trong sách sử. Với cách tiếp cận mới mẻ, trẻ trung, các dự án như cánh cửa hé mở, đưa người trẻ đến gần hơn với tình yêu dành cho lịch sử.

Khi lịch sử ngày càng gần gũi

Với sự hỗ trợ của công nghệ, người trẻ đang chủ động lan tỏa tình yêu lịch sử theo cách của riêng mình. Nhiều GenZ đã xây dựng thành công các kênh thông tin về lịch sử với hình thức mới mẻ, dễ tiếp cận, giúp lịch sử hiện diện ngày càng sinh động trên không gian số.

Phan Thị Loan (sinh năm 2004, ngụ phường Long An) chia sẻ, từ khi còn là học sinh THPT đã bắt đầu theo dõi kênh TikTok Trường Lịch Sử. Đó là nơi những kiến thức, thông tin lịch sử về lòng yêu nước, kiên cường, bất khuất của thế hệ cha ông trong hành trình chống ngoại xâm được xây dựng thành các video ngắn, với cách dẫn dắt và ngôn ngữ gần gũi.

Thời lượng các video thường không quá 1 phút nhưng đều đạt lượt xem vài trăm ngàn lượt. Nói về kênh TikTok Trường Lịch Sử mà mình theo dõi, Loan chia sẻ: “Em được biết người xây dựng kênh cũng thuộc thế hệ GenZ, lớn hơn em chỉ vài tuổi. Anh ấy bắt đầu làm kênh từ khi còn là sinh viên. Dung lượng thông tin mỗi video không nhiều nhưng mỗi khi xem, em đều khâm phục tài năng và sự anh dũng của thế hệ cha anh”.

Ngoài Trường Lịch Sử, Loan cũng theo dõi một số kênh cung cấp thông tin lịch sử theo hình thức mới mẻ, có tính tương tác cao như Xin Chào Việt Nam hay Viên Hồng Quang (kênh TikTok chuyên phục chế các video lịch sử, đặc biệt là video về Bác, thành video màu). Việc ứng dụng công nghệ để “đưa lịch sử vào đời sống” đang được chính người trẻ thực hiện và đón nhận nhiệt tình.

“Nhờ có sự phát triển của công nghệ, nhiều nội dung được truyền tải một cách sinh động, hiệu quả hơn. Ngoài đọc sách, em cũng xem các video lịch sử được thực hiện dưới dạng đồ họa được phát hành trên YouTube. Video có âm thanh, hình ảnh sinh động, ngôn ngữ dễ hiểu nên khá thu hút em” - Nguyễn Ngọc Ánh Dương (ngụ xã Tân Thành) cho biết.

Vốn là học sinh giỏi cấp quốc gia môn Lịch sử, Ánh Dương đã dành rất nhiều thời gian trau dồi, tìm hiểu về lịch sử Việt Nam và thế giới. “Bên cạnh đọc sách thì các video được xây dựng sinh động với lượng thông tin phong phú cũng là một nguồn bổ sung thông tin cho em” - Ánh Dương chia sẻ.

Qua sự sáng tạo của người trẻ, lịch sử không còn nằm lặng lẽ trên trang sách mà đang hiện diện trong những mô hình sưu tầm, những khung truyện tranh dí dỏm, các video ngắn trên mạng 68Win14 con Mời người thân tham gia nhận hoa hồng lớn và những thước phim đồ họa sinh động. Với công nghệ và tinh thần đổi mới, người trẻ hôm nay đang “ôn cố tri tân” theo cách rất riêng: vừa tiếp nhận truyền thống của thế hệ cha ông, vừa làm mới lịch sử để lan tỏa tình yêu quê hương, đất nước./.