Ngân hàng Nhà nước đề xuất nới trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn lên 40%

Ngân hàng Nhà nước vừa công bố Dự thảo sửa đổi Thông tư 22/2019 quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Điểm đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này là việc Ngân hàng Nhà nước đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ mức 30% hiện tại lên 40%.

Mức này cao hơn đáng kể so với trần 30% đang áp dụng từ ngày 1.10.2023 theo thông tư 22/2019/TT-NHNN đã được sửa đổi bởi Thông tư số 08/2020/TT-NHNN.

Theo quy định hiện hành, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được giảm dần từ 40% xuống 37%, tiếp tục hạ về 34% và chính thức áp dụng mức 30% kể từ ngày 1/10/2023. Trong dự thảo mới, Ngân hàng Nhà nước đề xuất đưa tỷ lệ này trở lại mức 40%, tương đương ngưỡng áp dụng giai đoạn 2020-2021.

Đây là một trong những tỷ lệ quan trọng phản ánh mức độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và tài sản sinh lời của ngân hàng. Trần tỷ lệ càng cao đồng nghĩa với việc ngân hàng sử dụng nhiều hơn nguồn vốn ngắn hạn để tài trợ cho các khoản vay có thời hạn dài, qua đó gia tăng khả năng mở rộng tín dụng trung và dài hạn.

Tuy nhiên, việc nới giới hạn sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn cũng làm dấy lên những lo ngại nhất định về rủi ro thanh khoản. Trong nhiều năm qua, Ngân hàng Nhà nước liên tục điều chỉnh giảm tỷ lệ này nhằm hạn chế tình trạng “lệch pha” giữa cơ cấu nguồn vốn và cơ cấu tín dụng của hệ thống ngân hàng, trong bối cảnh tiền gửi trên thị trường chủ yếu vẫn là ngắn hạn, còn nhu cầu vốn của nền kinh tế lại tập trung ở trung và dài hạn.

Vì vậy, việc nâng trần trở lại 40% được xem là động thái hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, song đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị rủi ro thanh khoản của các tổ chức tín dụng trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, dự thảo Thông tư cũng sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 4 Điều 20 như sau: Tiền gửi của tổ chức trong nước và nước ngoài (bao gồm cả tiền gửi của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác), trừ các khoản sau đây: Tiền ký quỹ và tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng; tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước; 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết định trong từng thời kỳ. Điều này đồng nghĩa với việc một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ được tính vào nguồn vốn huy động khi xác định tỷ lệ LDR (tỷ lệ tổng dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi) của các ngân hàng.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã ban hành Thông tư 08/2026 cho phép ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc vào mẫu số khi xác định LDR, thay vì loại bỏ hoàn toàn như trước đó./.