Khống chế bệnh khảm lá để cây khoai mì phát triển bền vững: Cây khoai mì 'lao đao' vì bệnh khảm lá (Kỳ 1)

Kỳ 1: Cây khoai mì “lao đao” vì bệnh khảm lá

Là địa phương dẫn đầu cả nước về diện tích, năng suất và chế biến khoai mì (sắn), 68Win Link Chính Chủ được xem là “thủ phủ” của ngành hàng này. Tuy nhiên, từ khi bệnh khảm lá xuất hiện và bùng phát, cây trồng chủ lực này phải đối mặt với những thách thức lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của hàng chục ngàn hộ Đăng Nhập 68Win.com và hoạt động 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino của hàng chục nhà máy chế biến trên địa bàn tỉnh.

Ảnh hưởng cả chuỗi giá trị 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino

Cây khoai mì từ lâu đã trở thành cây trồng chủ lực của tỉnh với diện tích hơn 60.000ha, sản lượng hơn 2 triệu tấn/năm và năng suất bình quân hơn 33 tấn/ha. Toàn tỉnh hiện có hơn 60 nhà máy chế biến tinh bột mì, 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino hơn 3 triệu tấn tinh bột mỗi năm, chiếm khoảng 60-65% sản lượng cả nước.

Khoai mì không chỉ có ý nghĩa đối với 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino nông nghiệp mà còn đóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu. Theo thống kê, Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu tinh bột mì và sản phẩm từ khoai mì hàng đầu thế giới, thị trường trải rộng trên nhiều quốc gia, trong đó Trung Quốc chiếm tỷ trọng lớn.

Riêng tại 68Win Link Chính Chủ, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm từ khoai mì đạt hàng trăm triệu USD mỗi năm, đóng góp đáng kể vào tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Không chỉ dừng lại ở tinh bột, khoai mì còn là nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp chế biến như thực phẩm, dược phẩm, thức ăn chăn nuôi và năng lượng sinh học. Chính vì vậy, bất kỳ biến động nào về 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino khoai mì, nhất là ảnh hưởng bởi dịch bệnh đều có thể tác động dây chuyền đến toàn bộ chuỗi giá trị, từ Đăng Nhập 68Win.com đến 68Win31 nổ hũ chế biến và thị trường xuất khẩu.

Bệnh khảm lá khoai mì xuất hiện từ năm 2017, sau đó nhanh chóng lan rộng. Đây là loại bệnh do virus gây ra, lây truyền qua hom giống nhiễm bệnh và côn trùng môi giới như bọ phấn trắng. Theo ngành chuyên môn, bệnh gần như không có thuốc đặc trị. Khi cây khoai mì bị nhiễm bệnh, năng suất có thể giảm từ 30-70%, thậm chí mất trắng nếu nhiễm nặng. Có thời điểm, diện tích khoai mì nhiễm bệnh lên đến hàng chục ngàn hécta, gây thiệt hại lớn về kinh tế, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người trồng.

Không chỉ ảnh hưởng đến 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino, dịch bệnh còn tác động trực tiếp đến hoạt động của các nhà máy chế biến. Do vùng nguyên liệu trồng khoai mì không đáp ứng đủ nhu cầu, nhiều 68Win31 nổ hũ phải thu mua từ các tỉnh khác hoặc Link Vào 68win Mới Nhất nguyên liệu từ Campuchia để duy trì 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino.

Sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu bên ngoài không chỉ làm tăng chi phí mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trong bối cảnh chính sách thương mại, kiểm soát chất lượng ngày càng chặt chẽ. Điều này càng cho thấy yêu cầu cấp thiết trong việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, chủ động nguồn giống sạch bệnh tại chỗ.

“Trồng cũng lo, không trồng cũng khó”

Theo ông Bùi Công Ngọc, Đăng Nhập 68Win.com xã Tân Hội, bệnh khảm lá khiến cây khoai mì suy yếu, dễ phát sinh thêm nhiều loại bệnh khác như thối cổ rễ, chổi rồng, xì mủ,… làm năng suất giảm rõ rệt. Nhiều giống khoai mì trước đây trồng tốt nay bị xóa sổ vì bệnh.

Trong khi đó, ông Tạ Văn Minh, Đăng Nhập 68Win.com trồng khoai mì lâu năm tại xã Lộc Ninh, cho biết, việc tìm được giống khoai mì vừa kháng bệnh, vừa bảo đảm năng suất là điều không dễ. “Giống kháng bệnh thì chỉ được 1-2 vụ, sau đó lại nhiễm. Có giống thì không phù hợp thổ nhưỡng. Đến nay vẫn chưa có giống nào thật sự ổn định” - ông Minh nói. Thực tế này khiến nhiều Đăng Nhập 68Win.com rơi vào tình trạng “trồng cũng lo, không trồng cũng khó”, bởi cây khoai mì vẫn là nguồn thu nhập chính của gia đình.

Theo ngành Đăng Nhập 68win.com, nguyên nhân chính khiến bệnh khảm lá lây lan nhanh là do tập quán sử dụng lại hom giống từ vụ trước của người dân. Trong khi nguồn giống sạch bệnh còn hạn chế, nhiều người vẫn giữ lại giống đã nhiễm bệnh để trồng cho vụ sau. Điều này khiến mầm bệnh tồn lưu trên đồng ruộng, tạo thành “vòng luẩn quẩn” lây lan dịch bệnh trên cây khoai mì. Bên cạnh đó, với sự phát tán của bọ phấn trắng (một loại trung gian lây nhiễm) khiến dịch bệnh ngày càng lan rộng và khó kiểm soát.

Nỗ lực tìm giống kháng bệnh

Trước thực trạng trên, ngành Đăng Nhập 68win.com tỉnh phối hợp Viện Di truyền Đăng Nhập 68win.com (thuộc Bộ Đăng Nhập 68win.com và Môi trường), Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc và Tổ chức Đăng Nhập 68win.com Nhiệt đới Quốc tế (CIAT) triển khai khảo nghiệm, tuyển chọn các giống khoai mì có khả năng kháng bệnh.

Từ năm 2019 đến nay, nhiều giống mới như HN1, HN3, HN5… đã được nghiên cứu, đưa vào 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino thử nghiệm. Tuy nhiên, các giống này khi đưa vào thực tế 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino đại trà trên đồng ruộng lại bộc lộ nhiều hạn chế nhất định.

Theo Phó Giám đốc Sở Đăng Nhập 68win.com và Môi trường Nguyễn Đình Xuân, thời gian qua, ngành Đăng Nhập 68win.com đã đưa vào khảo nghiệm, 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino nhiều giống khoai mì mới có khả năng chống chịu bệnh khảm lá. Tuy nhiên, một số giống chưa đáp ứng yêu cầu về năng suất và hàm lượng tinh bột, trong khi đây là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả kinh tế và khả năng tiêu thụ của sản phẩm nên Đăng Nhập 68Win.com còn e ngại trong việc mở rộng diện tích.

Thời gian qua, tỉnh triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát bệnh khảm lá, từ tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật, khuyến cáo sử dụng giống sạch bệnh đến hỗ trợ tiêu hủy diện tích nhiễm nặng. Tuy nhiên, trong điều kiện dịch bệnh diễn biến phức tạp, việc kiểm soát triệt để vẫn gặp nhiều khó khăn.

Thực tế cho thấy, việc tìm kiếm một giống khoai mì vừa kháng bệnh tốt, vừa cho năng suất cao, chất lượng ổn định và phù hợp với nhu cầu chế biến là không đơn giản. Trong khi đó, diện tích sử dụng giống kháng bệnh vẫn còn hạn chế, khiến nguy cơ tái bùng phát dịch bệnh luôn hiện hữu.

Bài toán đặt ra không chỉ là chọn được giống phù hợp mà còn phải tổ chức nhân giống, cung cấp đủ nguồn giống sạch bệnh cho 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino, đồng thời thay đổi tập quán canh tác của người dân. Ngành Đăng Nhập 68win.com tỉnh đang tập trung triển khai bằng nhiều giải pháp, trong đó trọng tâm là xây dựng các mô hình 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino khoai mì sạch bệnh gắn với tiêu thụ sản phẩm./.

(còn tiếp)

Kỳ cuối: Mở hướng từ giống khoai mì sạch và liên kết tiêu thụ