Đến núi Bà Đen, không khó để bắt gặp những vườn mãng cầu ta lúc lỉu trái. Vùng đất này được xem là vùng trọng điểm của cây mãng cầu Tây Ninh. Tính đến hiện tại, toàn tỉnh có hơn 5.900ha diện tích trồng mãng cầu, tập trung ở phường Tân Ninh, Bình Minh, xã Tân Phú, Dương Minh Châu và vùng phụ cận, đặc biệt là khu vực quanh chân núi Bà Đen, chiếm hơn 50% tổng diện tích cây mãng cầu trên địa bàn.

Với người dân Tây Ninh, mãng cầu là loại cây trồng chủ lực, mang lại lợi nhuận cao, hằng năm cung cấp cho thị trường nội địa khoảng 35.000 - 40.000 tấn sản phẩm, tạo thu nhập 200 - 300 triệu đồng/ha/năm, giúp nhiều nông dân làm giàu.

Không phải ngẫu nhiên mãng cầu được trồng chủ yếu quanh chân núi Bà Đen. Bởi nơi đây có khí hậu, thổ nhưỡng đặc biệt, tạo nên hương vị không nơi nào có được: vị ngọt thanh, thơm đặc trưng, thịt chắc, vỏ mỏng, hạt nhỏ.

Theo người dân địa phương, khu vực núi Bà Đen ban ngày nhiều nắng nhưng không quá gay gắt, đêm kéo dài và nhiệt độ thấp. Chính sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm (bình quân khoảng từ 8-10 độ C và sự chênh lệch nhiệt độ giữa các mùa trong năm khoảng từ 1,5-3 độ C) đã tạo sự ổn định khí hậu, giúp mãng cầu có thể ra hoa kết trái quanh năm.

Bên cạnh đó, vùng núi Bà Đen còn có chất đất xám điển hình trên nền phù sa cổ, cùng với địa hình triền núi dốc thoai thoải không úng nước nên rất thích hợp cho việc trồng mãng cầu.

Mãng cầu là loại cây trồng cho hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, cây mãng cầu từng đối mặt với không ít thách thức: 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino manh mún, chất lượng chưa đồng đều, giá cả bấp bênh, chủ yếu phụ thuộc vào thương lái.

Từ thực tế đó, mô hình 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu sạch, thuận tự nhiên theo tiêu chuẩn VietGAP được nhiều nhà vườn và hợp tác xã lựa chọn. Đây không chỉ là bộ tiêu chuẩn kỹ thuật, mà còn là cách làm nông nghiệp hiện đại - nơi người nông dân 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino bằng kiến thức, bằng quy trình và bằng trách nhiệm với người tiêu dùng.

Tháng 8/2011, sau khi sản phẩm trái mãng cầu Bà Đen Tây Ninh được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa địa lý (Giấy chứng nhận thương hiệu mãng cầu Bà Đen), UBND tỉnh Tây Ninh chủ trương cho xây dựng mô hình 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu theo tiêu chuẩn VietGAP để nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng, tiến tới xuất khẩu loại trái cây này. Đây là lợi thế rất lớn cho người trồng mãng cầu Tây Ninh.

Trong khi nhiều người dân còn e ngại với quy trình nghiêm ngặt từ khâu trồng, chăm sóc đến thu hoạch, thì tại ấp Tân Hợi, xã Tân Hưng (xã Tân Phú ngày nay), ông Huỳnh Biển Chiêu, 70 tuổi, lại là một trong những người tiên phong nhiệt tình tham gia. Bởi, với ông Chiêu, VietGAP không chỉ là chứng nhận, mà còn là cơ hội để trái mãng cầu Tây Ninh bước vào thị trường lớn hơn bằng chất lượng thật sự.

Trên diện tích 5ha mãng cầu, đề tài “Nghiên cứu xây dựng mô hình 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu ta theo tiêu chuẩn VietGAP” do Sở Khoa học và Công nghệ Tây Ninh chủ trì, cùng đơn vị tư vấn là Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả miền Đông Nam Bộ được thực hiện. Sau nhiều vụ 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino theo các quy trình kỹ thuật canh tác và chịu sự kiểm soát gắt gao của ngành chuyên môn về chất lượng, dư lượng thuốc trừ sâu, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường,… sản phẩm “mãng cầu ông Chiêu” được đánh giá và chứng nhận mô hình 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu ta (na) theo tiêu chuẩn VietGAP, mở lối tiên phong cho mãng cầu Bà Đen (Tây Ninh).

Từ mô hình này, nhiều diện tích trồng mãng cầu của Tây Ninh có sản phẩm tốt, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, đáp ứng yêu cầu thị trường tiêu dùng và xuất khẩu.

Chúng tôi đến thăm vườn mãng cầu của ông Chiêu ở xã Tân Phú những ngày đầu tháng 5. Tiếp chúng tôi giữa hàng ngàn cây mãng cầu ta đang mùa làm trái, vừa ngắt lá, tỉa cành, ông Chiêu vừa kể, trước đây, vườn mãng cầu của gia đình- như bao người trồng khác trong vùng- cũng gặp những khó khăn chung: trái bị sâu đục, ruồi vàng gây dòi, mẫu mã không đồng đều, năng suất không ổn định, giá bán chủ yếu phụ thuộc thương lái. Có vụ được mùa nhưng giá thấp; có năm giá tăng thì sản lượng lại giảm.

Những trăn trở ấy thôi thúc ông tìm tòi tài liệu kỹ thuật, học hỏi kinh nghiệm từ ngành nông nghiệp và mạnh dạn thử nghiệm những cách làm mới ngay trên khu vườn 5ha của mình.

“Tôi còn nhớ, năm 2011, Đoàn công tác Sở Khoa học và Công nghệ Tây Ninh cùng với Trung tâm Nghiên cứu cây ăn quả miền Đông Nam Bộ đến thăm vườn mãng cầu của tôi, khuyến khích tôi thực hành chuẩn VietGAP, tôi mừng lắm nên đồng ý ngay. Khi bắt tay vào quy trình VietGAP, tôi chỉ nghĩ đơn giản: Mình muốn ăn thực phẩm sạch thì mình cũng phải 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino ra sản phẩm sạch cho người tiêu dùng. Khi cái tâm mình sạch thì sản phẩm mình đưa ra thị trường mới thực sự sạch và an toàn cho cộng đồng”- ông Chiêu bộc bạch.

Là người có kinh nghiệm nhiều năm, ông Chiêu “bật mí” thời gian canh tác mãng cầu từ lúc xử lý ra hoa cho đến khi thu hoạch là khoảng 5 tháng rưỡi. Để bảo đảm sản phẩm sạch, người trồng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và phân bón. Quan trọng là phải lưu ý thời gian cách ly trước khi thu hoạch để thuốc và phân không còn lưu trên sản phẩm. Việc phân giải này còn tùy thuộc vào thời tiết. Nếu trời nắng thoáng thì việc phân giải sẽ nhanh và ngược lại. Người nông dân phải dựa vào kinh nghiệm thực tế để điều chỉnh thời gian cách ly cho phù hợp chứ không chỉ thể máy móc rập khuôn theo sách vở.

“Từ năm 2012 đến nay, quy trình 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu đã tương đối ổn định khoảng 90-100%, không còn quá khó khăn nữa. Khi người tiêu dùng hiểu và ủng hộ sản phẩm sạch, những người 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino như mình mới có thể phát triển bền vững được. Làm VietGAP không thể thúc cho trái to, đẹp mã như hàng trôi nổi vì phải tuân thủ các yêu cầu về an toàn”- ông Chiêu nói.

Từ một nông dân dám nghĩ, dám làm, ông Huỳnh Biển Chiêu đã góp phần chứng minh rằng giá trị của nông sản không chỉ nằm ở sản lượng, mà nằm ở cách làm ra sản phẩm ấy.

Và cũng từ những bước đi tiên phong của ông, hành trình 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu Tây Ninh theo tiêu chuẩn VietGAP đã được mở ra, để trái ngọt quê hương có cơ hội vươn xa hơn trên thị trường. Thành công từ mô hình của ông đã tạo niềm tin để nhiều hộ dân quanh khu vực núi Bà Đen mạnh dạn làm theo.

Tương tự, ông Hà Chí Mãng (xã Tân Phú), một trong những người có thâm niên trồng mãng cầu tại Tây Ninh cho biết, điểm độc đáo khi canh tác mãng cầu Tây Ninh nói chung, mãng cầu Bà Đen nói riêng là khả năng cho trái theo ý muốn của nhà vườn. Nhờ kỹ thuật bấm nhánh tỉa cành và tuốt lá mãng cầu ngay sau khi thu hoạch trái; mãng cầu được tưới bù nước trong mùa khô hạn nên cây vẫn phát triển đạt yêu cầu và cho trái bất cứ thời điểm nào trong năm, phục vụ thị trường, đặc biệt vào cao điểm mùa tết.

“Trước đây, mỗi năm cây chỉ cho một vụ cố định vào khoảng tháng 7, tháng 8 Âm lịch. Hơn 10 năm trở lại đây, mãng cầu ta ở Tây Ninh không cần nhiều trái, mỗi cây chỉ để lại khoảng 30 trái tương đương 10kg là đạt yêu cầu”- ông Hà Chí Mãng nói.

Trong các vườn mãng cầu VietGAP hôm nay, dễ dàng bắt gặp hình ảnh từng trái được bao túi cẩn thận để hạn chế sâu bệnh, hạn chế thuốc bảo vệ thực vật; ứng dụng phương pháp bẫy dẫn dụ côn trùng và ruồi vàng, kiểm soát tốt sâu bệnh hại; hệ thống tưới tiết kiệm được đầu tư đồng bộ. Phân hữu cơ, chế phẩm sinh học được ưu tiên sử dụng. Nhật ký canh tác được ghi chép đầy đủ từ ngày bón phân, tưới nước đến thời điểm thu hoạch.

Những thay đổi ấy mang lại hiệu quả rõ rệt. Trái mãng cầu đồng đều hơn về kích cỡ, mẫu mã sáng đẹp, chất lượng ổn định. Quan trọng hơn, sản phẩm đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm, có thể truy xuất nguồn gốc - yếu tố quan trọng giúp sản phẩm đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm của thị trường hiện đại.

Mãng cầu Tây Ninh đã được nhiều người trong và ngoài tỉnh biết đến, nhưng không thể vì vậy mà người nông dân có thể "ngủ quên trên chiến thắng". Đời sống không ngừng vận động, thế nên, để đi xa hơn, nông dân Tây Ninh phải bước ra khỏi tư duy 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino cũ, hướng tới làm nông nghiệp bền vững.

Trong đó, Hợp tác xã Minh Trung là một ví dụ điển hình. Hợp tác xã đã tiên phong trong liên kết 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino với hơn 127 thành viên, cùng tổng diện tích canh tác mãng cầu trên 600ha, tập trung tại các xã, phường ven núi Bà Đen như Tân Phú, Bình Minh và Dương Minh Châu. Trong đó, 100ha trồng mãng cầu đạt chứng nhận VietGAP, sản lượng hằng năm đạt 3.000 tấn. Số lượng thành viên và diện tích canh tác tăng đều từ khi thành lập vào năm 2022 đến nay.

Song song đó, Hợp tác xã còn hỗ trợ kỹ thuật canh tác đặc thù cho nông dân- từ khâu chăm sóc đến khi thu hoạch, bảo đảm các tiêu chí về nông nghiệp sạch, đặc biệt là thời gian cách ly trước khi thu hoạch.

Anh Phạm Quang Lưu, nông dân tham gia liên kết 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu ở Tân Phú cho biết, trước đây, nông dân 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu chủ yếu theo kinh nghiệm. Nay làm theo quy trình, chi phí được kiểm soát tốt hơn, năng suất ổn định hơn, sản phẩm có nơi tiêu thụ rõ ràng nên yên tâm đầu tư lâu dài.

Với người nông dân, việc tìm ra đầu ra ổn định cũng quan trọng không kém giá bán nông sản cao. Khi đạt chuẩn VietGAP, mãng cầu Tây Ninh có cơ hội vào siêu thị, cửa hàng nông sản sạch, chuỗi bán lẻ lớn và các thị trường tiềm năng ngoài nước.

Hiện sản phẩm mãng cầu Bà Đen được xếp hạng OCOP 4 sao. Đây là bước tiến mới trong phát triển giống mãng cầu của Tây Ninh, tạo ra cây giống có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, cho năng suất, chất lượng sản phẩm ngày càng cao hơn.

Chiếm tới hơn 40% thị phần mãng cầu cả nước, mãng cầu Bà Đen đang được xem là một trong những mặt hàng nông sản có giá trị kinh tế lớn của địa phương. Hiện nay, sản phẩm mãng cầu Bà Đen đã có mặt tại các hệ thống siêu thị lớn trong nước như: Aeon, BigC, Co.opMart, các chuỗi cửa hàng tiện ích như Bách Hoá Xanh, WinMart… cùng thị trường một số tỉnh miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên,… tiếp tục khẳng định thương hiệu mãng cầu Bà Đen trên thị trường trong và ngoài nước.

Còn theo Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Minh Trung Trà Minh Nhẫn (xã Tân Phú), Hợp tác xã hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân từ khâu chăm sóc đến khi thu hoạch, bảo đảm các tiêu chí về nông nghiệp sạch. Sản phẩm mãng cầu của Hợp tác xã đạt chuẩn OCOP 4 sao và được bao tiêu đầu ra, cung cấp ổn định cho thị trường từ Hà Nội đến Cà Mau…

Anh Trà Minh Nhẫn cho biết thêm: “Sau khi thành công 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino mãng cầu an toàn, Hợp tác xã đang hướng đến 68Win10 Bắn Cá, Thể Thao, Nổ Hũ, Casino hữu cơ. Đây là một thách thức lớn, nhưng kết quả mang lại lâu dài, bền vững. Chi phí đầu giảm đáng kể, hệ sinh thái trong đất phục hồi rõ rệt, cây sinh trưởng ổn định”.

Việc phát triển mãng cầu sạch không chỉ đơn thuần là đáp ứng xu thế, mà còn là trách nhiệm với cộng đồng, với thiên nhiên. Đó cũng là mục đích những “nông dân thế hệ mới” hướng đến.

Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp Minh Trung còn kỳ vọng mô hình mãng cầu hữu cơ có thể kết hợp với 68Win 23 tải ứng dụng nông nghiệp, mang lại những trải nghiệm thú vị cho du khách. Hợp tác xã đang hoàn thiện vườn mẫu theo hướng trải nghiệm để phục vụ khách đoàn hoặc các nhóm giáo dục nông nghiệp.

Việc kết hợp mãng cầu với 68Win 23 tải ứng dụng trải nghiệm nông nghiệp cũng mở ra cơ hội mới. Du khách đến Tây Ninh ngoài tham quan núi Bà Đen, còn có thể ghé thăm những vườn mãng cầu xanh mát, tự tay hái trái, thưởng thức đặc sản tại chỗ và hiểu hơn câu chuyện phía sau một sản phẩm nông nghiệp sạch. Quan trọng hơn, mô hình này còn góp phần tạo thêm việc làm và thu nhập cho các thành viên Hợp tác xã.

Từ một loại trái cây quen thuộc, mãng cầu Tây Ninh đang cho thấy khả năng trở thành thương hiệu nông sản mạnh nếu được đầu tư bài bản từ vùng trồng, tiêu chuẩn chất lượng, chế biến đến xúc tiến thương mại.

Giữ được vị ngọt tự nhiên từ vùng đất lành Tây Ninh; đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng - đó là cách mãng cầu Tây Ninh bước từng bước vững chãi trên hành trình phát triển của mình./.