Cảnh báo phòng ngừa ngộ độc nấm độc

Nguy cơ từ nấm độc

Nấm độc thường mọc tự nhiên trong rừng, vườn cây, nương rẫy hoặc khu vực có độ ẩm cao. Nhiều loại nấm độc có hình dạng, màu sắc rất giống các loại nấm ăn được nên khó phân biệt bằng mắt thường. Một số loại nấm chứa độc tố cực mạnh có thể gây tổn thương gan, thận, thần kinh và các cơ quan khác trong cơ thể.

Đặc biệt, độc tố của nhiều loại nấm không bị phá hủy khi nấu chín, sấy khô hoặc chế biến bằng các phương pháp thông thường. Do đó, việc ăn phải nấm độc có thể dẫn đến ngộ độc nặng, nguy hiểm đến tính mạng.

Biểu hiện khi ăn phải nấm độc:

Khi ăn phải nấm độc, tuỳ theo loại nấm mà có các biểu hiện ngộ độc khác nhau. Biểu hiện ngộ độc nấm có thể xuất hiện rất nhanh ngay sau khi ăn 20-30 phút, còn bình thường biểu hiện ngộ độc xuất hiện sau 2-4 giờ, thậm chí xuất hiện muộn sau khi ăn 20 giờ. Ngộ độc càng muộn thì càng khó chữa.

Ngộ độc do ăn phải nấm độc chứa các độc tố Amatoxin, phallotoxin, Muscarine... thường có các biểu hiện chung như sau:

- Đau bụng dữ dội thành từng cơn, đi ngoài ra nhiều nước tanh, thối, dính máu.

- Buồn nôn, nôn ra thức ăn, có thể lẫn máu

- Toàn thân mệt mỏi, chân tay lạnh, khát nước, đôi khi nổi mẩn

- Hoa mắt, chóng mặt, da xanh tái

- Co giật, tăng tiết đờm rãi

- Đi tiểu ít hoặc không đi tiểu được

- Khó thở do co thắt phế quản, ứ máu ở phổi

Xử trí khi nghi ngờ ngộ độc nấm

Khi phát hiện người có biểu hiện ngộ độc sau khi ăn nấm:

- Nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu và điều trị kịp thời.

- Nếu người bệnh còn tỉnh táo, có thể hỗ trợ gây nôn theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

- Giữ lại mẫu nấm, thức ăn đã sử dụng hoặc chất nôn để phục vụ việc xác định nguyên nhân, tác nhân gây ngộ độc.

- Không tự ý điều trị tại nhà hoặc sử dụng các bài thuốc dân gian.

Các biện pháp phòng ngừa

Để bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng tránh ngộ độc nấm độc, người dân cần thực hiện các khuyến cáo sau:

- Không ăn nấm lạ, không rõ nguồn gốc. Chỉ ăn các loại nấm được biết chắc chắn là nấm ăn an toàn và có nguồn gốc rõ ràng (mua tại siêu thị, cửa hàng uy tín). Không hái hoặc ăn nấm mọc hoang trong rừng, ngoài đồng nếu không có kiến thức nhận diện nấm.

- Không dựa vào kinh nghiệm dân gian. Các mẹo như "nấm lành sẽ không làm đen đũa bạc" hay "nấm độc có màu sắc sặc sỡ" không chính xác và có thể gây nhầm lẫn. Một số nấm độc trông rất giống nấm thường, thậm chí có mùi thơm và vị ngon. Kiểm tra kỹ trước khi chế biến.

- Loại bỏ các nấm có dấu hiệu lạ: dập nát, chảy nước, nấm bị héo, có mùi lạ. Không ăn nấm đã quá già hoặc bị hư hỏng.

- Nấu chín hoàn toàn. Dù là nấm an toàn cũng nên nấu chín kỹ, tránh ăn nấm sống hoặc nấm tái vì dễ gây rối loạn tiêu hóa.

- Không bảo quản nấm quá lâu. Nấm tươi nên được sử dụng trong 1-2 ngày sau khi mua. Nếu dùng nấm khô hoặc nấm đóng gói thì phải kiểm tra hạn sử dụng, điều kiện bảo quản.

- Tuyên truyền, nhắc nhở người thân đặc biệt là người già, trẻ em, người sống gần rừng núi, nông thôn cần được nhắc nhở không tự ý hái nấm ăn khu rừng chồi.

- Các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống cần kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu nấm sử dụng trong chế biến thực phẩm.

Mỗi người dân hãy nâng cao ý thức lựa chọn thực phẩm an toàn, thực hiện đúng các khuyến cáo của cơ quan quản lý nhà nước nhằm góp phần bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng tránh các vụ ngộ độc đáng tiếc xảy ra./.